Lão tít cặp mắt híp “…Dồi ló pay ti tâu mất không piết… Xuống ti cho thằng khác lên”. Ló pay từ pên Tàu sang pên A Lam…”. Người đứng tuổi không vào những chỗ ấy vì không những tay nghề của thợ rất ẩm ương mà giá cả buốt đến tận chân tóc. Tông đơ bóp tay ộp oạp như ếch gặm bên ác vàng. Ông Kỳ ở hiệu Hương Giang 15 Bà Triệu thì tốt nhất không nên nói năng gì.
Cái truyền thống hay chuyện của thợ cắt tóc hạ ngày ấy vẫn còn được lưu truyền ở Hà Nội cho đến tận bây chừ. Lão Đản béo kể chuyện khá hấp dẫn bởi cái giọng lơ lớ chứ không bởi câu chuyện hay. Bình xịt nước hoa bằng thủy tinh dày có quả bóng bóp. Gọt nhẵn một bên màng tang tôi.
Gáy vuông gáy tròn tùy thích. Sau nhiều năm để tóc dài. Tôi hiện giờ quay về với kiểu tóc thời niên thiếu. Đầu những năm 60 hết thảy các cửa hiệu cắt tóc đều vào hiệp tác xã. Số còn lại do không có việc gì làm mới nghĩ ra cách “đè đầu thiên hạ”. Lồi lõm và lợp ngói cho đến tận ngày ra quân. Thời những năm 90 Hà Nội bung ra rất nhiều cửa hiệu cắt tóc. Ngước mắt nhìn.
Ở Hà Nội có làng nghề cắt tóc lừng danh Kim Liên có từ thời Pháp thuộc. Clark Gable. Những tay kéo cự phách ấy còn có thể tư vấn cho khách những kiểu tóc hợp với khuôn mặt.
Tuổi tác. Một lần độc nhất vào hiệu cắt tóc máy lạnh xin cắt đầu trọc. Khăn quàng phủ lên người khách trắng tinh. Đó là tờ “báo mạng” trước khi có internet. Húi sang đến dữ bên kia lão tiếp “…Dồi ló lại pay về Tàu…”.
Những chuyện bậy bạ trước hết trong đời tôi biết được là nghe lão kể như “Lạy cụ đề ạ” chả hạn.
Chỉ có chiếc ghế gỗ tay vịn cũ kỹ và chiếc gương treo trên tường hoen mốc. Trung niên rẽ đầu ngôi lệch. Nhưng cũng có những chuyện lão kể ngày ấy cho đến tận giờ vẫn chả hiểu gì. Đứa nào cũng tranh phần cắt tóc sau để có thời giờ xem truyện.
Ngôi nhà gạch 2 tầng tráng lệ có hàng chữ Phạm Ngọc Phúc được đắp nổi bằng xi măng trước nhà vẫn là cửa hiệu cắt tóc nức danh nhiều năm sau hòa bình lập lại.
Máy sấy tóc hình con ốc sên lớn mạ kền sáng quắc. Khách của họ đa số là công chức cả người Tây lẫn người Việt. Có thể là xấu nhất toàn quân bởi tay kéo của thằng bạn đồng ngũ khua khoắng dưới sự chỉ dẫn của tôi không bao giờ đúng ý. Dao cạo liếc tay trên những đoạn da bò xát bột ôxit đồng mát lịm.
Hà Nội bây giờ rất nhiều cửa hiệu cắt tóc máy lạnh. Lớn lên vào quân nhân. Cắt tóc xong ê hết cả mông. Những người thợ xuất sắc ngày trước ở làng Kim Liên đã từng mở được cửa hiệu cắt tóc lớn trên phố.
Xà phòng thơm cạo râu đựng trong đĩa cao su có chiếc chổi lông ngắn. Nhưng “cái chợ” cắt tóc này tồn tại chỉ được vài năm là giải tán. Dù là tay kéo vàng hay thợ mới học nghề đều gọi là xã viên. Những ông thợ khó tính thường hay quát. Cả tiểu đoàn chỉ có tiểu đoàn trưởng và tôi có thể “quát nạt” quân lính. Cửa hiệu lớn nhất là của ông Phạm Ngọc Phúc ở Hàng Bông đoạn cắt với Quán Sứ.
Muốn biết nhiều chuyện về Hà Nội không gì hơn là tàn với các bác phó cạo thềm. Khách quen quanh đấy thường đến tay kéo đáng tin cẩn còn khách vãng lai thường bị ôm cái đầu “ngố” một đi không trở lại. Đuổi ra không tiếp. James Dean… Khách tùy theo nhiều lứa tuổi có thể chọn cho mình kiểu tóc rưa rứa. Tát kiểu đầu độc nhất vô nhị tôi được cắt thời niên thiếu chỉ là cạo trọc cũng chẳng cần đến những dụng cụ nhiêu khê của một cửa hiệu lớn.
Bắt ông ấy “…cúi thấp xuống!”. Tôi còn hơn ở chỗ thỉnh thoảng quát cả tiểu đoàn trưởng. Cửa hàng cắt tóc bấy giờ là những địa chỉ khang trang sạch đẹp quy củ so với nhiều dịch vụ khác.
Lão ấy có một chiếc tay đẫy đựng truyện tranh Tàu đặt cạnh hòm đồ nghề. Các bác ấy bây chừ còn nắm rõ cả tình hình ca sĩ nào đang lên đang xuống. Phần đông những cửa hiệu cắt tóc thời trang vẫn phải trông vào các dịch vụ đi kèm. Con trẻ lứa chúng tôi ngày ấy không thích cắt tóc ở những cửa hiệu lớn. Nhổ râu bằng răng và massage mặt nhiều hơn.
Thôi thì méo tròn. Tôi bị cô thợ trẻ chân dài nguýt dài. Lão rề rà “Ngày xửa ngày xưa có một coong chim pủng hoàng. Những chiếc ghế quay thời Pháp còn lại được giữ gìn lau chùi sáng bóng. Nhưng riêng cái đầu của mình thì bao giờ cũng hết sức thảm hại. Những tay kéo nức tiếng của làng hồ hết ra phố Cột Cờ (Điện Biên Phủ) thiên lí cắt tóc vỉa hè.
Marlon Brando. Người ta vào hiệu cắt tóc để gội đầu. Chống già bằng cách cắt trọc nhưng khoái nhất là vẫn được nghe chuyện tầm phơ của mấy bác phó cạo thềm. Nhưng gặp những ông Sáu. Cạo mặt xong tôi chưa vội xuống khỏi ghế. ĐỖ PHẤN. Trên tường treo khá nhiều ảnh đen trắng của các nam minh tinh màn bạc cổ điển như Alain Delon.
Thợ cắt tóc mặc áo choàng trắng. Tóc ngắn. Thợ cắt tóc cũng phải có chút vốn dĩ tiếng Tây bồi để giao lưu với khách. Một mình tôi “quản lý đầu tóc” toàn tiểu đoàn. Mai bằng mai nhọn. Chúng tôi chọn hàng lão Đản béo người Hoa bên vườn nhãn phố Hai Bà Trưng cạnh hãng ô tô Simca.
Con phố Quang Trung bên hông nhà thờ Saint-Mary giao hội mấy chục tay kéo nhưng cũng chỉ có vài ba người thợ vững nghề.
Đám thanh niên vào để nhuộm tóc vuốt keo và xén tỉa những mái đầu dị kỳ không có liên hệ nhiều đến nghề cắt tóc. Cắt “cao” hay “thấp” tùy theo đề nghị.
Và bắt chúng tôi ngồi lên tấm ván đặt trên cái ghế quay đương đại rất trùng triềng khó chịu. Thanh niên chọn kiểu đầu “đít vịt” có mái chải sóng lượn hất đuôi sau gáy.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét